قطب الدين الراوندي
148
سؤال و جواب فقهى ( فارسي )
و اصل مال خواهر « 3 » سهم است ؛ « 1 » سهم آن به جدّ تعلّق مىگيرد كه چون بر وارثان وى قابل قسمت نيست ، « 3 » را در « 3 » ضرب مىكنيم و به عدد « 9 » دست مىيابيم ؛ آنگاه از اين « 9 » سهم ، « 3 » سهم به جدّ تعلّق مىگيرد كه به برادر و خواهر وى منتقل مىشود ، وبقيّه به دو برادر تعلّق مىگيرد كه از آنها به پسر برادرشان منتقل مىشود . پاسخ : به پسر برادر همه تركه جدّ ، و « 9 » سهم از « 15 » سهم از تركهء هريك از دوبرادر ، و « 6 » سهم از « 9 » سهم از تركه خواهر اين دو ، تعلّق مىگيرد كه همگى هم به انتقال مىباشد . و به برادر جدّ « 4 » سهم از « 15 » سهم از اموال هر يك از دو برادر ، و « 2 » سهم از « 9 » سهم از اموال خواهر اين دو تعلّق مىگيرد و به خواهر جدّ نصف ارقام ياد شده تعلّق مىگيرد ؛ همه اينهاهم به انتقال مىباشد . و اساساً دراين صورت هيچ يك از زندهها جز به انتقال چيزى نمىبرند و از ازاصل تركهها بهرهاى ندارند . مثال چهارم : مردى ، پسرعمو و دختر دايىاش زير آوار مردهاند ؛ مرد از خود همسر ، و پسر عمو ازخود پسر دايى ، و دختر دايى از خود شوهر بجا گذاشته است ؛ چگونه ارث ميان آنها تقسيم مىشود ؟ بايد توجه داشت كه اصل تركه مرد « 12 » سهم است ؛ « 3 » سهم آن به زنش تعلّق مىگيرد . و « 2 » سهم به دختر دايى او مىرسد كه از وى به شوهرش منتقل مىشود . و « 7 » سهم به پسرعموى او تعلّق پيدا مىكند كه از وى به پسر دايىاش منتقل مىشود . و اصل تركهء پسرعموى او « 6 » سهم است ؛ « 1 » سهم آن به پسردايى زنده مىرسد و بقيّه به مرد مىرسد . و چون اين عدد [ / « 5 » سهم مرد ] ( 4 ) ندارد ، « 6 » را در « 4 » ضرب مىكنيم و اصل مال « 24 » سهم مىشود ؛ آنگاه از اين مقدار ، « 4 » سهم به پسر دايى زنده ، و « 20 » سهم به مردى مىرسد كه « 5 » سهم آن [ كه يك چهارمِ بيست است ] به همسر وى ، وبقيّه به بيت المال منتقل مىشود . و اصل مال دختردايى ، « 8 » سهم است ؛ « 4 » سهم آن به شوهر وى تعلّق پيدا مىكند و « 4 » سهم هم به مرد تعلّق مىگيرد كه « 1 » سهم آن به همسر وى و بقيّه به بيت المال منتقل مىشود .